Οικογενής Υπερχοληστερολαιμία
Τι είναι υπερχοληστερολαιμία;
Η οικογενής υπερχοληστεριναιμία είναι μία κληρονομική νόσος του μεταβολισμού στην οποία ένα γενετικό πρόβλημα προκαλεί πολύ υψηλά επίπεδα χοληστερίνης και μπορεί να μεταδίδεται από γενιά σε γενιά μέσα σε μία οικογένεια. Οικογενής σημαίνει ότι η νόσος εμφανίζεται σε πολλά μέλη της οικογένειας σε διαδοχικές γενιές. Υπερχοληστεριναιμία σημαίνει υψηλά επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα. Το είδος της χοληστερίνης που αυξάνεται στην οικογενή υπερχοληστεριναιμία είναι η κακή (LDL) χοληστερίνη. Τα σωματίδια που κουβαλάνε την κακή (LDL) χοληστερίνη κυκλοφορούν στο αίμα και μεταφέρουν χοληστερίνη από σε διάφορες κατηγορίες κυττάρων.
Η οικογενής υπερχοληστεριναιμία είναι ένα από τα πιο συχνά κληρονομικά νοσήματα. Εάν ένας γονιός έχει οικογενή υπερχοληστεριναιμία τότε υπάρχει 50% πιθανότητα να κληρονομήσει αυτή τη διαταραχή στο γιο ή την κόρη του.
Η οικογενής υπερχοληστεριναιμία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και μάλιστα σε σχετικά μικρή ηλικία. Αυτός ο αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος ποικίλλει από οικογένεια σε οικογένεια και εξαρτάται από πόσο υψηλά είναι τα επίπεδα της χοληστερίνης, από το φύλο (άνδρας ή γυναίκα), από άλλους γενετικούς παράγοντες, καθώς και από παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η δίαιτα, το κάπνισμα και η σωματική άσκηση. Η χορήγηση έγκαιρης και κατάλληλης θεραπείας μπορεί να μειώσει πολύ σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε άτομα με οικογενή υπερχοληστεριναιμία.
Που οφείλεται η οικογενής υπερχοληστεριναιμία
Η διάγνωση της οικογενούς υπερχοληστεριναιμίας γίνεται όταν βρούμε (μέσω γονιδιακού ελέγχου) ότι υπάρχει βλάβη (μετάλλαξη) στο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τον LDL υποδοχέα ή τον υποδοχέα μίας άλλης λιποπρωτεΐνης της apoB. Αν βρούμε κάποια τέτοια μετάλλαξη τότε το άτομο που εξετάζουμε έχει οικογενή υπερχοληστεριναιμία. Οι στενοί συγγενείς αυτού του ατόμου (δηλαδή οι γονείς, τα αδέρφια και τα παιδιά) έχουν 50% πιθανότητα να πάσχουν από την ίδια νόσο. Οπότε προκειμένου να ανακαλύψουμε αυτή την πάθηση σε μικρή ηλικία και να προλάβουμε κάποιο καρδιαγγειακό συμβάν, είναι πολύ σημαντικό να ελέγχονται όλα τα μέλη της οικογένειας ενός ασθενή για τη συγκεκριμένη μετάλλαξη. Στην οικογενή υπερχοληστεριναιμία συνήθως η μετάλλαξη αφορά στο γονίδιο που είναι υπεύθυνο για τον LDL υποδοχέα. Ο LDL υποδοχέας κρέμεται από την επιφάνεια του κυττάρου και μοιάζει με ένα πλοκάμι που ενώνεται με τα LDL σωματίδια και τα απομακρύνει από το αίμα. Όταν υπάρχει μετάλλαξη στο γονίδιο του, τότε ο LDL υποδοχέας δυσλειτουργεί και αδυνατεί να απομακρύνει την LDL χοληστερίνη από το αίμα. Μέχρι σήμερα έχουν περιγραφεί περισσότερες από 1200 μεταλλάξεις που προκαλούν τη νόσο. Με αυτό τον τρόπο αυξάνονται τα επίπεδα της κακής (LDL) χοληστερίνης στο αίμα και στη συνέχεια η εναπόθεση της στο ενδοθήλιο των αγγείων, προάγοντας τη δημιουργία αθηρωμάτωσης και επομένως αυξάνεται η πιθανότητα εμφάνισης εμφράγματος του μυοκαρδίου ή ισχαιμικού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.
Επιβαρυντικοί παράγοντες
Λιπιδαιμικοί
- Αυξημένα επίπεδα χαμηλής πυκνότητας χοληστερόλη (LDL)
- Ελαττωμένα επίπεδα υψηλής πυκνότητας χοληστερόλη (HDL)
- Αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων (TG)
- Αυξημένα επίπεδα μη-υψηλής πυκνότητας χοληστερόλη (non-HDL)
- Αυξημένα επίπεδα λιποπρωτεΐνης a [lp(a)]
- Αυξημένα επίπεδα ολικής χοληστερόλης (TC)
Μη λιπιδαιμικοί
- Κάπνισμα
- Αρτηριακή Υπέρταση
- Σακχαρώδης Διαβήτης
- Παχυσαρκία
- Θετικό οικογενειακό ιστορικό ως προς τα καρδιαγγειακά νοσήματα
Περισσότερες πληροφορίες
- Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών και Φίλων Πασχόντων από Οικογενή Υπερχοληστερολαιμία Δείτε εδώ
- Αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διάγνωση και αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών -2014 – Δείτε εδώ
-
Οικογενής Υπερχοληστερολαιμία: Κλήση σε παγκόσμια δράση (EN) Δείτε εδώ
-
Διαταρχές των Λιπιδίων – Τι πρέπει να γνωρίζω Δείτε εδώ